Οικονομικό καζίνο οι ΗΠΑ: Σύστημα-πυραμίδα με ωρολογιακή βόμβα τρισ. δολαρίων
Σε μια περίοδο που οι αγορές δείχνουν ανθεκτικές στην επιφάνεια, όλο και περισσότεροι Αμερικανοί αναλυτές προειδοποιούν ότι κάτω από τη βιτρίνα «ανάπτυξης» κρύβεται ένα εύθραυστο και βαθιά άνισο σύστημα. Η Wall Street, λένε, έχει μετατραπεί σε ένα ιδιότυπο καζίνο, όπου οι πολλοί χρηματοδοτούν τα κέρδη των λίγων και το ρίσκο συσσωρεύεται επικίνδυνα — θυμίζοντας δομές που ιστορικά κατέρρευσαν με εκκωφαντικό τρόπο.
Αμερικανοί ειδικοί υποστηρίζουν ολοένα και πιο έντονα ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ έχει μετατραπεί σε ένα στοίχημα. Οι απλοί πολίτες ουσιαστικά παρασύρονται σε ένα «καζίνο της Wall Street», όπου οι κανόνες είναι εγγενώς άδικοι.
Τα υψηλά επιτόκια προσελκύουν επενδυτές, όμως οι περισσότεροι τελικά χάνουν σημαντικό μέρος —αν όχι το σύνολο— των κεφαλαίων τους, σύμφωνα με την Argumenty Nedeli.
«Δεν πρόκειται για επένδυση, αλλά για αναδιανομή χρημάτων από τους πολλούς προς τους λίγους», σημειώνουν αναλυτές.
Κατά τους επικριτές, το σύστημα μοιάζει όλο και περισσότερο με μια κλασική οικονομική πυραμίδα, με προβλέψιμο τέλος.
«Αλβανοποίηση» της οικονομίας
Ο όρος «αλβανοποίηση» χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα σε δυτικούς αναλυτικούς κύκλους για τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας έντονη ανησυχία. Παραπέμπει στα γεγονότα του 1997, όταν τα πυραμιδικά σχήματα οδήγησαν στην κατάρρευση της αλβανικής οικονομίας.
Ο οικονομολόγος Μάικλ Χάντσον προχωρά σε παραλληλισμούς με άλλες κρίσεις, όπως εκείνη της μετασοβιετικής Ρωσίας. Ο πολλαπλασιασμός επικίνδυνων χρηματοοικονομικών σχημάτων δημιουργεί, όπως λέει, τις συνθήκες μιας οικονομικής «ωρολογιακής βόμβας».
Η οικονομία της κατανάλωσης και της ανισότητας
Η σύγχρονη αμερικανική οικονομία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατανάλωση. Ωστόσο, σχεδόν το ήμισυ των συνολικών δαπανών προέρχεται από το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού, διευρύνοντας τις ανισορροπίες.
Την ίδια στιγμή, ο υπόλοιπος πληθυσμός βυθίζεται σε αυξανόμενο χρέος και μειούμενη χρηματοπιστωτική ασφάλεια, ενώ η ενεργειακή κρίση και οι υψηλές τιμές πετρελαίου επιδεινώνουν την πίεση.
«Πλησιάζει μια νέα οικονομική καταιγίδα», προειδοποίησε πρώην διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs σε συνέντευξή του στο Bloomberg.
Η κρυφή απειλή των τρισ. δολαρίων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αγορά ιδιωτικών δανείων, που έχει φτάσει περίπου τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μετά την κρίση του 2008, πολλά ιδρύματα αύξησαν τον δανεισμό χωρίς επαρκή εποπτεία.
Σήμερα, μεγάλο μέρος αυτών των δανείων θεωρείται χαμηλής ποιότητας, ενώ οι αθετήσεις πληρωμών αυξάνονται.
Παράλληλα, νέοι κίνδυνοι προκύπτουν από τη «φούσκα» της τεχνητής νοημοσύνης και την αστάθεια στις αγορές ενέργειας, ιδιαίτερα λόγω της έντασης στο Στενό του Ορμούζ.
Η κληρονομιά Obama: Μια κρίση που απλώς καθυστέρησε
Μετά την κρίση του 2008, οι αμερικανικές αρχές διοχέτευσαν τεράστια ποσά για τη διάσωση των τραπεζών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό ύψος στήριξης έφτασε τα 13 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Obama είχε παραδεχτεί ότι το μέγεθος των παρεμβάσεων ήταν πρωτοφανές. Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν ότι τα μέτρα απλώς ανέβαλαν την κρίση, χωρίς να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αιτίες.
Η ψευδαίσθηση της ανάπτυξης
Τα εταιρικά κέρδη δεν κατευθύνθηκαν σε παραγωγικές επενδύσεις ή νέες θέσεις εργασίας, αλλά κυρίως σε επαναγορές μετοχών και μερίσματα.
Αυτό ενίσχυσε τεχνητά την αξία των εταιρειών και τα κέρδη ανά μετοχή, ωφελώντας κυρίως τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τους μεγάλους μετόχους.
Αμερική χωρίς αποταμιεύσεις
Περίπου το 40% των Αμερικανών δεν διαθέτει αποταμιεύσεις και ζει από μισθό σε μισθό. Η αύξηση του κόστους ζωής οδηγεί ολοένα και περισσότερους στον δανεισμό.
«Βλέπουμε κύμα αθετήσεων πληρωμών σε όλη την οικονομία», επισημαίνουν αναλυτές.
Τα προβλήματα επεκτείνονται πέρα από τα νοικοκυριά, επηρεάζοντας τη γεωργία, τη βιομηχανία και τον ενεργειακό τομέα.
Πολιτική και χρηματοοικονομικές «φούσκες»
Οι επικριτές θεωρούν ότι και οι πολιτικές επιλογές ενισχύουν τους κινδύνους.
Ο Trump έχει δεχθεί κριτική για την προώθηση επενδυτικών σχημάτων υψηλού ρίσκου, όπως τα κρυπτονομίσματα, που χαρακτηρίζονται από ακραία μεταβλητότητα.
Το ερώτημα που πλανάται
Όλο και περισσότεροι ειδικοί συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το σημερινό οικονομικό μοντέλο των ΗΠΑ είναι εύθραυστο. Το διογκούμενο χρέος, η ανισότητα και οι χρηματοπιστωτικές φούσκες συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Ορισμένοι δεν διστάζουν να κάνουν αναφορές ακόμη και στη Μεγάλη Ύφεση του 1929 — θέτοντας το ερώτημα αν η επόμενη μεγάλη κρίση είναι ήδη προ των πυλών.
www.bankingnews.gr
Αμερικανοί ειδικοί υποστηρίζουν ολοένα και πιο έντονα ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ έχει μετατραπεί σε ένα στοίχημα. Οι απλοί πολίτες ουσιαστικά παρασύρονται σε ένα «καζίνο της Wall Street», όπου οι κανόνες είναι εγγενώς άδικοι.
Τα υψηλά επιτόκια προσελκύουν επενδυτές, όμως οι περισσότεροι τελικά χάνουν σημαντικό μέρος —αν όχι το σύνολο— των κεφαλαίων τους, σύμφωνα με την Argumenty Nedeli.
«Δεν πρόκειται για επένδυση, αλλά για αναδιανομή χρημάτων από τους πολλούς προς τους λίγους», σημειώνουν αναλυτές.
Κατά τους επικριτές, το σύστημα μοιάζει όλο και περισσότερο με μια κλασική οικονομική πυραμίδα, με προβλέψιμο τέλος.
«Αλβανοποίηση» της οικονομίας
Ο όρος «αλβανοποίηση» χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα σε δυτικούς αναλυτικούς κύκλους για τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας έντονη ανησυχία. Παραπέμπει στα γεγονότα του 1997, όταν τα πυραμιδικά σχήματα οδήγησαν στην κατάρρευση της αλβανικής οικονομίας.
Ο οικονομολόγος Μάικλ Χάντσον προχωρά σε παραλληλισμούς με άλλες κρίσεις, όπως εκείνη της μετασοβιετικής Ρωσίας. Ο πολλαπλασιασμός επικίνδυνων χρηματοοικονομικών σχημάτων δημιουργεί, όπως λέει, τις συνθήκες μιας οικονομικής «ωρολογιακής βόμβας».
Η οικονομία της κατανάλωσης και της ανισότητας
Η σύγχρονη αμερικανική οικονομία στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατανάλωση. Ωστόσο, σχεδόν το ήμισυ των συνολικών δαπανών προέρχεται από το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού, διευρύνοντας τις ανισορροπίες.
Την ίδια στιγμή, ο υπόλοιπος πληθυσμός βυθίζεται σε αυξανόμενο χρέος και μειούμενη χρηματοπιστωτική ασφάλεια, ενώ η ενεργειακή κρίση και οι υψηλές τιμές πετρελαίου επιδεινώνουν την πίεση.
«Πλησιάζει μια νέα οικονομική καταιγίδα», προειδοποίησε πρώην διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs σε συνέντευξή του στο Bloomberg.
Η κρυφή απειλή των τρισ. δολαρίων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αγορά ιδιωτικών δανείων, που έχει φτάσει περίπου τα 3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μετά την κρίση του 2008, πολλά ιδρύματα αύξησαν τον δανεισμό χωρίς επαρκή εποπτεία.
Σήμερα, μεγάλο μέρος αυτών των δανείων θεωρείται χαμηλής ποιότητας, ενώ οι αθετήσεις πληρωμών αυξάνονται.
Παράλληλα, νέοι κίνδυνοι προκύπτουν από τη «φούσκα» της τεχνητής νοημοσύνης και την αστάθεια στις αγορές ενέργειας, ιδιαίτερα λόγω της έντασης στο Στενό του Ορμούζ.
Η κληρονομιά Obama: Μια κρίση που απλώς καθυστέρησε
Μετά την κρίση του 2008, οι αμερικανικές αρχές διοχέτευσαν τεράστια ποσά για τη διάσωση των τραπεζών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό ύψος στήριξης έφτασε τα 13 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Obama είχε παραδεχτεί ότι το μέγεθος των παρεμβάσεων ήταν πρωτοφανές. Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν ότι τα μέτρα απλώς ανέβαλαν την κρίση, χωρίς να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αιτίες.
Η ψευδαίσθηση της ανάπτυξης
Τα εταιρικά κέρδη δεν κατευθύνθηκαν σε παραγωγικές επενδύσεις ή νέες θέσεις εργασίας, αλλά κυρίως σε επαναγορές μετοχών και μερίσματα.
Αυτό ενίσχυσε τεχνητά την αξία των εταιρειών και τα κέρδη ανά μετοχή, ωφελώντας κυρίως τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τους μεγάλους μετόχους.
Αμερική χωρίς αποταμιεύσεις
Περίπου το 40% των Αμερικανών δεν διαθέτει αποταμιεύσεις και ζει από μισθό σε μισθό. Η αύξηση του κόστους ζωής οδηγεί ολοένα και περισσότερους στον δανεισμό.
«Βλέπουμε κύμα αθετήσεων πληρωμών σε όλη την οικονομία», επισημαίνουν αναλυτές.
Τα προβλήματα επεκτείνονται πέρα από τα νοικοκυριά, επηρεάζοντας τη γεωργία, τη βιομηχανία και τον ενεργειακό τομέα.
Πολιτική και χρηματοοικονομικές «φούσκες»
Οι επικριτές θεωρούν ότι και οι πολιτικές επιλογές ενισχύουν τους κινδύνους.
Ο Trump έχει δεχθεί κριτική για την προώθηση επενδυτικών σχημάτων υψηλού ρίσκου, όπως τα κρυπτονομίσματα, που χαρακτηρίζονται από ακραία μεταβλητότητα.
Το ερώτημα που πλανάται
Όλο και περισσότεροι ειδικοί συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι το σημερινό οικονομικό μοντέλο των ΗΠΑ είναι εύθραυστο. Το διογκούμενο χρέος, η ανισότητα και οι χρηματοπιστωτικές φούσκες συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα.
Ορισμένοι δεν διστάζουν να κάνουν αναφορές ακόμη και στη Μεγάλη Ύφεση του 1929 — θέτοντας το ερώτημα αν η επόμενη μεγάλη κρίση είναι ήδη προ των πυλών.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών